|
Indrukwekkend waren de acties tegen zinloos
geweld in tal van Nederlandse steden. Veel commentatoren hebben evenzoveel
interpretaties over deze massale uitingen van rouw en afkeer van zinloos
geweld ten beste gegeven. Los van de vraag of er zinvol geweld is. Want wie
zelf in aanraking komt met geweld of geconfronteerd wordt met verhalen van
slachtoffers en daders weet dat geweld in de samenleving een functie kan
hebben om deze enigszins te ordenen maar dat er daarmee nog geen zinvol
geweld bestaat.
|
Stichting Vredeseducatie
over zinloos geweld:
Geen simpele
maatregelen maar leren omgaan met agressie
|
|
Maatregelen
Wij zien de uitingen van protest en de acties vooral als een oproep om de
waarde van een veilige openbare ruimte te herijken. Mensen, opvallend veel
jongeren, willen zo niet leven en bundelen hun onzekerheid en woede samen in
een stille mars tegen zinloos geweld. Anderen, vooral politici, roepen om maatregelen.
Wij vormen een land van maatregelen. Wij nemen de maat en regelen het
probleem. Van meer politie op straat, projecten en voorlichting
|

Leerlingen van het Marnix College in Ede
protesteren
tegen zinloos geweld.
|
|
in scholen en buurtcentra, spotjes op televisie tot
beveiligingscamera's in uitgaanscentra. Maar iedereen voelt aan dat we
machteloos staan ten opzichte van mensen die in een vlaag van
verstandsverbijstering of beneveld door alcohol meestal zonder aanleiding
iemand doden of ernstig verminken. Die machteloosheid horen wij ook dagelijks
doorklinken in de vragen van middelbare scholieren die een werkstuk maken of
een project doen over geweld. En daarom moeten we niet te snel met
maatregelen komen maar eerst de machteloosheid benoemen en een plek geven.
Ambivalentie
Want het grote probleem is dat zinloos geweld, hoe afschuwelijk ook, door
mensen wordt veroorzaakt en dus menselijk is. Het kan iedereen altijd en
overal overkomen als dader, als toeschouwer of als slachtoffer. Ja, ook als
dader, hoe moeilijk we ons dat ook kunnen voorstellen. Bijna alle mensen
beseffen dat wij in een groep tot lafhartige daden kunnen komen. En dat dit
gedrag ook nog eens versterkt wordt als er alcohol of andere drugs in het
spel zijn.
Wij mensen hebben een vreemde, dubbele houding ten aanzien van geweld. Geweld
op straat en in het uitgaansleven verfoeien we maar in een ander verband
(film, sport, computerspelletjes, muziek, stripboeken) vinden we het
aantrekkelijk en zelfs ontspannend. Soms vinden we geweld en honderden doden
noodzakelijk of onvermijdelijk wanneer het gaat om de bombardementen op Irak.
Degene die daar kritische vragen over durft te stellen, heeft het niet
gemakkelijk. Een andere vorm van zinloos geweld laat ons meestal
onverschillig, behalve als we er bij betrokken raken. Geweld in het verkeer
dat per maand al jarenlang meer dan 100 dodelijke slachtoffers vraagt.
We hebben een vreemde verhouding met geweld. En om het allemaal nog wat
ingewikkelder te maken. 99% van het geweld in het uitgaansleven wordt
bedreven door mannen.
|
|
Verontwaardiging
Dat er een golf van verontwaardiging door het land gaat wanneer mensen zo
maar worden doodgestoken of doodgeschoten, is volkomen terecht. Want iedereen
beseft: dat zou mij ook kunnen overkomen. Dat scholen en buurthuizen aandacht
schenken aan het thema zinloos geweld in lessen en projecten, past ons
inziens geheel in hun vormende taken. Dat gemeenten T-shirts en metalen
speldjes van lieveheersbeestjes als symbool tegen zinloos geweld
|

Leerlingen van het Marnix College in Ede
herdenken medescholier Huub van Haren, die op 11 augustus 1997 is overleden
nadat hij in elkaar was geslagen.
|
|
verspreiden onder ambtenaren is zeer te prijzen. Maar
laten we elkaar niet verleiden met eenvoudige oplossingen en maatregelen. Dat
het zinloos geweld uitgebannen is als wij mensen er allemaal maar tegen zijn.
Zo werkt het helaas niet. We moeten elkaar wakker houden door onze dubbele
houding ten opzichte van geweld te benoemen, inclusief ons machteloos gevoel.
Want alleen op die manier kunnen we levensvoorwaarden scheppen waarin geweld
altijd zinloos is.
Jan Durk Tuinier
Geu Visser
|