“Sociale vaardigheden kun je leren”

Een interview met onderwijsgevenden van de Van Leersumschool

 

“Sociale vaardigheden kun je leren”. Dat is de centrale boodschap die we te horen krijgen van Klaske Keller en Erica van Vugt, onderwijsgevenden aan de Van Leersumschool te Zeist. De kinderen die hier naar toe gaan hebben allemaal in meer of mindere mate een contactuele stoornis, ook wel autisme genoemd. Voor deze kinderen zijn sociale vaardigheden niet zo vanzelfsprekend en moeten deze stap voor stap aangeleerd worden. Een bezoek aan Fort De Bilt past daar heel goed bij.

Klaske Keller (l) en Erica van Vugt (r)


Veiligheid

Opvallend was de ontspannen, rustige sfeer die deze groepen uitstraalden. De kinderen voelden zich blijkbaar veilig terwijl het toch een vreemde omgeving voor hen was. Bij navraag bleek dat een veilig klimaat  nummer één staat op de lijst van doelstellingen van deze school. “Kinderen met autistische eigenschappen hebben altijd angst voor het onbekende. Velen raken steeds hun eigen referentiekader kwijt, waardoor ze het gevoel hebben iets mee te maken wat ze nog niet eerder hebben meegemaakt en zijn daardoor vaak voortdurend bang.”

 

Regels

Om die veiligheid te waarborgen is het ook belangrijk dat er duidelijke regels zijn, die ook consequent gehanteerd worden. Regels bieden houvast en daardoor veiligheid. Dat is dan ook iets wat direct opvalt bij het betreden van het schoolplein. Op het raam hangt een lijst met regels over gedrag op het schoolplein, maar ook regels en ideeën voor leerlingen die zich vervelen. Regels geven structuur aan hun leven.

 

Voorbereiding

“Om veiligheid te waarborgen is het ook belangrijk dat de leerkrachten in ieder geval weten wat hen tijdens een excursie te wachten staat zodat zij de leerlingen alvast enigszins kunnen voorbereiden. Als daarbij gebruik gemaakt zou kunnen worden van wat foto’s en een plattegrond geeft dat de kinderen houvast. Zij hebben dan enigszins een beeld van waar ze naar toe gaan. Verder wordt er op school van tevoren  aandacht aan de 2e Wereldoorlog besteed  om zo een duidelijk perspectief te bieden. Kinderen moeten gebeurtenissen natuurlijk wel in hun tijd kunnen plaatsen”.

 

Duidelijk structuur

De onderwijsgevenden zijn van mening dat de introductiefilm duidelijk en gestructureerd is. “De informatie die in de film gegeven wordt werd door de kinderen goed opgepikt “. Veel opdrachten waren voor de kinderen ook goed geschikt om zelfstandig uit te voeren. Maar sommige waren te gecompliceerd voor deze leerlingen. “Wanneer bijvoorbeeld bij een opdracht niet expliciet vermeld wordt dat op de achterkant van de bordjes ook informatie staat zullen de kinderen de bordjes niet omdraaien. Andere opdrachten, die bestaan uit verschillende onderdelen, roepen verwarring op als niet stap voor stap is aangegeven in welke volgorde de opdracht uitgevoerd moet worden”.

 

Evaluatie

Na afloop van het bezoek is er in de klas over nagepraat. De onderwijsgevenden hadden een vragenlijst gemaakt waarin het bezoek aan het Fort werd geëvalueerd en tevens nagegaan welke thema’s en opdrachten het meest indruk op de leerlingen hadden gemaakt.  Er was ook een lijst met tips voor verzet tegen het maken van zondebokken. Aan de leerlingen werd gevraagd wat zij van iedere tip afzonderlijk vonden. Opvallend was dat het voor veel leerlingen moeilijk was om een mening te formuleren. Van de ingevulde vragenlijsten werd een verslag gemaakt, dat ook in de schoolkrant kwam met als titel: KERST – Vrede op aarde Vrede is te leren.