Etty Hillesum Centrum Deventer slaat brug tussen verleden
en heden!
|
|
Op 5 mei wordt in het
Etty Hillesum Centrum een nieuwe permanente dubbeltentoonstelling geopend over
Joods leven in Deventer. Naar verwachting zullen in de komende jaren
duizenden scholieren zich verdiepen in deze geschiedenis, maar ook inzichten
verwerven in de spanningen en uitdagingen van de multiculturele samenleving.
De aanleiding van deze unieke tentoonstellingen – de eerste in deze vorm in
Nederland! – is de viering van het tienjarig bestaan van het Etty Hillesum
Centrum. Het centrum is een ontmoetingsplaats dat letterlijk een brug slaat
tussen het verleden en het heden en wil alle mensen, ongeacht afkomst en
geloofs- of levensovertuiging bereiken en perspectief bieden. Educatie speelt
daarin een sleutelrol.
Het onvoorstelbare voorstelbaar maken
De nieuwe permanente
tentoonstelling toont het leven van de Deventer Joden vanaf de middeleeuwen en
geeft informatie over religie, beroepen, cultuur en het dagelijks leven. Een
belangrijk deel van de tentoonstelling gaat over de vervolging en de moord op
de Joden in de Tweede Wereldoorlog. Centraal staat een in 1998 gevonden
groepsfoto van 22 Deventer Joodse kinderen. De foto is gemaakt in september
1942 en toont de kinderen vanaf 6 jaar met een Jodenster. Eén meisje van 7
jaar, Felice Polak, heeft de Jodenvervolging overleefd. De meeste kinderen
waren een halfjaar na deze momentopname al vermoord. De introductie op de
beide tentoonstellingen is een korte ontroerende film, waarin Felice
Leendertz-Polak haar levensverhaal vertelt aan haar kleinzoon. Geopende cirkel
De tentoonstelling heeft de vorm van een
geopende cirkel die de bezoekers als het ware uitnodigt om onderdeel te
worden van de geschiedenis. Door de opstelling te veranderen, komt een tweede
educatieve tentoonstelling tevoorschijn. Deze tentoonstelling is interactief
en de opdrachten kunnen worden uitgevoerd op drie leeftijdniveaus. Omdat niet
alle beschikbare materiaal verwerkt kon worden, is een Cd-rom voor de
tentoonstelling samengesteld die medio juni ook bij wijze van catalogus
verkrijgbaar is. Door middel van themaplattegronden krijgen de bezoekers
inzicht in het leven van de Deventer Joden. Naast een tiental
interviewfragmenten op film o.a. over de Deventer synagogen en verenigingen,
zijn er overzichten van Joodse bakkers, slagers, modewinkels en handelaren.
Opvallend was de hoge mate van integratie van de ongeveer 600 Joden in de
Deventer samenleving voor de oorlog. Ontdekken, beleven en handelen
De tentoonstelling Sjalom Salaam laat bepaalde
mechanismen zien. Ze toont hoe verkeerde beeldvorming, vergissingen,
vooroordelen en generalisaties kunnen leiden tot discriminatie. Ze geeft
inzicht in het omstanderdilemma. De vraag wordt gesteld: waarom doen mensen
niets als ze zien dat anderen geweld wordt aangedaan? En: hoe kunnen we
vooroordelen over Joden en Moslims ontmaskeren en weerleggen met feiten?
Elementen uit de Joodse, de christelijke en islamitische wereld worden met
elkaar verbonden. Met humor en verrassende effecten worden de jonge bezoekers
geconfronteerd met andere meningen en vooral met zichzelf. Evenwicht in confrontaties
Het is een uitdaging geweest om vanuit de
Joodse traditie, de geschiedenis van de Jodenvervolging en de realiteit van
de staat Israël, inclusief de conflicten en bedreigingen die momenteel in het
Midden Oosten gaande zijn, een tentoonstelling over vrede te maken voor
jongeren. Door internet en televisie worden ze dagelijks geconfronteerd met
oorlogen. Verschillen van opvatting tussen jongeren en andere jongeren met
een moslimachtergrond, ontstaan door een andere kijk op het Israëlisch -
Palestijns vraagstuk, de Amerikaanse inval in Irak en de internationale strijd
tegen het terrorisme. Veel jongeren met een moslimachtergrond hebben hun
sympathieën meer gericht op Palestijnen en hebben minder sympathie voor
Amerika en Israël. In de tentoonstelling wordt hier rekening mee gehouden
zonder de problemen te vermijden. Er wordt niet geprovoceerd, maar er is wel
gekozen voor een prikkelende en soms confronterende aanpak. De nieuwe
tentoonstellingen zijn samengesteld door Stichting Vredeseducatie in Utrecht,
Van Gemerden vormgeving en productie, Elsas producties en Metz Audiovisuals
i.s.m. een werkgroep deskundigen van het Etty Hillesum Centrum. Het project
werd financieel mogelijk gemaakt door de ministeries van VWS en van Justitie,
Gemeente Deventer, Rabobank Deventer, SFMO, VSBfonds,
Stichting Maror-gelden Overheid en Maatschappij
tot Nut der Israëlieten. |
