Opening 1940 Marokkanen verdedigen Nederland 1943 Marokkaanse dwangarbeiders in Zeeland 1944-1945 Marokkanen bevrijden Europa Joden in Marokko Ben Daoed, soldaat voor het leven Marokko na de bevrijding van Europa De begraafplaats in Kapelle Jongeren onderzoeken geschiedenis

Jongeren onderzoeken geschiedenis In een stralende herfstzon rijden we in een touringcar naar Zeeland. Het is een eind rijden vanuit het midden van het land. We hebben alle tijd. Er is koffie, thee en er zijn genoeg blikjes frisdrank mee. Achter in de bus staan bloemen. We zijn met ongeveer twintig mensen die willen herdenken bij de Franse oorlogsbegraafplaats in Kapelle in Zeeland. Jongeren van Nederlandse en Marokkaanse afkomst. De meeste deelnemers gaan voor het eerst naar de begraafplaats waar de Marokkaanse soldaten werden begraven. Krant maken De jongeren kennen elkaar al. Tijdens een voorbereidingsbijeenkomst op Fort De Bilt in Utrecht is de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog aan de orde geweest. Er zijn verhalen verteld over de oorlog van toen en van nu. Iedere deelnemer heeft een voorpagina van een krant gemaakt. Met uitspraken over respect, herdenken en vrijheid. Ook reacties op vragen en stellingen. Wat zou jij doen wanneer je minister-president was? Wie is je grootste vijand? Wordt het niet eens tijd om de Tweede Wereldoorlog te vergeten? Hoe ziet het land er uit waar ik gelukkig ben? Midden Oosten Er is veel gepraat tijdens die bijeenkomst. Over Bin Laden en president Bush. Over Israël en de Palestijnen en wat dat met de Tweede Wereldoorlog te maken heeft. Over de onoplosbaarheid van de oorlog in het Midden-Oosten. De wanhoop van de mensen daar, die je soms naar de keel vliegt. Die je zo ontzettend woedend en machteloos kan maken. Natuurlijk kwam ook 11 september 2001 aan de orde. De wereld veranderde toen. Er is heel veel gepraat. Over de gevolgen van die wereldwijde, bijna ongrijpbare oorlog, die toen begon. Over de vraag, of je je nog wel thuis kunt voelen in Nederland als jongere van Marokkaanse afkomst. Dat je scheef wordt aangekeken. Het gevolg kan zijn dat je je nog meer terugtrekt in de eigen groep. Vechten rondom de kerk Wanneer we het dorp Kapelle in rijden, kunnen we ons niet zo goed voorstellen dat hier in 1940 rondom de kerk hevig gevochten is. Meer dan tachtig soldaten uit het Franse leger kwamen om het leven in Zeeland bij de verdediging van Nederland. De omgekomen soldaten werden tijdens de oorlog door de plaatselijke bevolking begraven op lokale begraafplaatsen. Dat gebeurde ook in Kapelle. Na de oorlog veranderde dat. Jaarlijks wordt rond de 16^e mei in Kapelle een herdenking gehouden. Daar doen ook veel Nederlanders van Marokkaanse afkomst aan mee. Bij de graven De begraafplaats heeft de vorm van een hoefijzer. Daardoor kan je met één oogopslag alles overzien. Het lijkt alsof je er direct in wordt opgenomen. Het getal van 238 is niet erg groot maar als je alle graven op een rij ziet, is het heel veel. Rijen met kruizen, enkele graven met een davidsster om aan te geven dat de soldaat jood was. In de beide hoeken de islamitische graven. Ze hebben een minaretvorm met bovenin het symbool van een halve maan. Er zijn ook meer dan honderd graven zonder naam. Het monument Er staat ook een monument met afbeeldingen en teksten in mozaïek. Achter het monument staat een dikke, ronde muur van donkergrijs graniet. Daarin staan de namen van de soldaten gebeiteld. Hun namen zijn met goudverf beschilderd. Helemaal rechts onderaan zie je een rij Marokkaanse en Algerijnse namen. Daarboven een gouden halve maan. Stil staan Iedereen is er stil van. Iedereen is bezig met zijn of haar eigen gedachten. Sommigen zijn nog steeds verbaasd over het feit dat Nederlanders en Marokkanen samen zoveel geschiedenis hebben. Anderen denken vooral aan de soldaten van toen, die moesten vechten. Ze hadden geen keus en kwamen terecht in een vreemd, ver land. Daar zijn ze toen gesneuveld. Iemand anders denkt aan de familieleden van de soldaten. Aan het moment dat ze te horen kregen dat die jongens nooit meer thuis zouden komen. Er zijn ook jongeren die aan de oorlogen van nu moeten denken. De oorlogen en gewelddaden waar de krant elke dag mee vol staat. Oranje tekstballonnen Bij de graven liggen nu bloemen. De stilte is geweest. De gebeden uitgesproken. We mogen nu weer met elkaar praten. De jongeren gaan bij het monument op de trap zitten, vlak bij de namen van de Marokkaanse soldaten. Ze denken na over de vraag. Wat zou je tegen de Marokkaanse soldaten willen zeggen? De reacties worden op oranje tekstballonnen geschreven en in de heg gehangen. Werken aan vrijheid Dan wordt het tijd om afscheid te nemen. Het hele bezoek is gefilmd. We stappen weer in de bus en gaan in een restaurant in Kapelle wat eten. Er is iets gebeurd met de deelnemers aan deze reis. Wat dat precies is, weten we (nog) niet. Het heeft iets te maken met de manier waarop wij nu met elkaar willen samenleven in vrijheid en respect voor elkaar. Door de inzet van de soldaten die in Kapelle zijn begraven, kunnen wij in Europa in vrijheid leven. Daar moeten wij op de een of andere manier zuinig op zijn. Tekstballonnen - Ik ben jullie dankbaar dat wij door jullie na zijn gaan denken over de geschiedenis van andere culturen en groepen. Rust in Vrede. - Het zijn in mijn ogen helden want ze werden gestuurd om Nederland te helpen om tegen het Duitse leger te vechten. Ik vind het mooi dat Marokkanen voor de vrijheid hun leven hebben gegeven. - Ik zou graag zo moedig willen zijn als u om een vreemd land te verdedigen tegen een overmacht. Als iedereen die moed bezat, om verder te kijken dan zijn eigen grens, zou de wereld beter af zijn. - Ik ben blij dat ik in vrijheid geboren ben & in vrijheid kan leven mede dankzij jullie hulp. - Ik vind dat deze mensen helden zijn. Want ze betekenen heel veel voor ons vooral nu. - We zijn erg blij dat jullie landen hebben bevrijd, met name Nederland. En nogmaals bedankt. - De Marokkaanse gemeenschap is jullie eeuwig dankbaar voor jullie moedige daden. - Dankzij jullie genieten we nu een vrij leven. Moge God jullie belonen. Bedankt dat jullie hebben gevochten voor mijn en ieders vrijheid.