“Marokkaanse jongeren willen integreren maar de liefde moet wel van twee kanten komen”

Een gesprek met Mohamed Achaboun over samen herdenken en vrijheid vieren

“Slechts weinig Nederlanders weten van de Marokkaanse bijdrage aan de bevrijding van Europa, ondanks de instroom van gastarbeiders in de jaren zestig en hun onafgebroken aanwezigheid in Nederland. Zelf ontdekte ik pas in 1985, samen met een aantal landgenoten, dat er in Zeeland Marokkanen waren begraven die in de Tweede Wereldoorlog zijn gesneuveld”.

acha

Aan het woord is Mohamed Achaboun, sinds 1970 Nederlander van Marokkaanse afkomst en werkzaam als opbouwwerker in Den Haag. Achaboun is de drijvende kracht achter de Stichting Al-Amal (hoop). De stichting zet zich in voor de integratie van gehandicapten van Marokkaanse afkomst en ijvert voor de verbetering van de relatie tussen de Marokkaanse en de Nederlandse samenleving. “Het beleven en herdenken van een gezamenlijke oorlogsgeschiedenis op 4 mei, kan bijdragen tot de verdere integratie van Marokkanen in Nederland. Dat is voor mij de diepste motivatie om me met de geschiedenis van de Marokkanen in de Tweede Wereldoorlog bezig te houden.”

85kl


Geschiedenisonderwijs
“Op de middelbare School in Marokko had ik wel over de Tweede Wereldoorlog geleerd, maar niets over de rol van mijn landgenoten die bijgedragen hebben tot de uiteindelijke bevrijding van Europa. Ik hoorde in mijn dorp, in Taza, wel verhalen over mensen, die sinds de oorlog tussen 1940 en 1945 vermist zijn. Ook zijn er verhalen van mensen die de oorlog hebben overleefd.”
Het is een historisch feit dat Marokkanen hebben meegevochten voor de bevrijding van Europa en ook voor de bevrijding van Nederland in 1945. In de Nederlandse, Europese en Marokkaanse geschiedschrijving staat weinig vermeld over het aandeel van de Marokkanen in de Tweede Wereldoorlog. Daar zijn wel verklaringen voor te geven. De Leidse wetenschapper Wim Klinkert stelt vast dat de geschiedschrijving van de Tweede Wereldoorlog in Europa nadrukkelijk bepaald werd door de Europeanen en de Amerikanen. Aan de andere kant stond de geschiedschrijving van Marokko in het teken van de onafhankelijkheidsstrijd tegen Frankrijk. Daardoor is de inzet van de Marokkanen in Europa tussen wal en schip gevallen.

Marokkanen in Franse legers
De Tweede Wereldoorlog heeft enorme gevolgen gehad, ook nu nog in heel veel landen, families en gezinnen. Meer dan 57 miljoen mensen waren dodelijk slachtoffer en in bijna alle landen van de wereld was het conflict voelbaar. Marokko had in de periode van de Tweede Wereldoorlog een protectoraatverdrag met Frankrijk. Door dit verdrag bleven de reguliere Marokkaanse strijdkrachten formeel onder het bevel van Sultan Mohammed V. De generaalsrangen werden bekleed door officieren met de Franse nationaliteit. De Marokkaanse eenheden vielen onder Franse gezagsvoering en werden daardoor gezien als onderdeel van het Franse leger. Dat laatste punt was de reden dat dr. L. de Jong, in zijn aanvulling op de officiële geschiedschrijving van Nederland in de Tweede Wereldoorlog, geen aparte aandacht aan de lotgevallen van de Marokkanen wilde besteden. Het waren Franse militairen in zijn ogen. Ik heb dat wel betreurd, zeker gezien de verbondenheid van beide landen die al dateert van 1605. Volgend jaar vieren beide landen dat zij 400 jaar diplomatieke betrekkingen onderhouden. Marokko was de eerste buitenlandse mogendheid die de Staten van Holland erkende, uiteraard omdat zij een gezamenlijke vijand hadden in Spanje maar toch, vanaf dat moment zijn er altijd hartelijke relaties geweest.”

99kl

 

Incidenten met jongeren
“Soms zeggen mensen me dat ik een idealist ben omdat ik hoop dat interesse voor de geschiedenis van de Marokkanen tijdens de Tweede Wereldoorlog een positieve invloed heeft op de integratie. Dat is mijn ideaal want zonder idealen kom je nergens. Marokkanen zijn bijna altijd negatief in het nieuws. Zeker na de incidenten met jongeren in Amsterdam tijdens de dodenherdenking van 2003. Terwijl deze incidenten plaatsvonden, waren wij met vierhonderd mensen, waaronder heel veel Marokkaanse jongeren, aanwezig bij de dodenherdenking op de begraafplaats van Kapelle. En dat bericht heeft de media nauwelijks gehaald. Het land stond op zijn kop van deze incidenten zodat er geen ruimte was voor het positieve nieuws. Ik wil niet ontkennen dat er in de grote steden een probleem is met een aantal Marokkaanse jongeren. Ik sta vooraan om daar openlijk over te praten. We moeten het probleem bij de naam noemen en gelukkig wordt er op dit moment voortvarend aan gewerkt, bijvoorbeeld door de Amsterdamse wethouder voor onderwijs en integratie Aboutaleb. Dat kost ook tijd. De tragiek is dat zoveel jongeren dagelijks de negatieve gevolgen ondervinden van het hardnekkige vooroordeel dat alle Marokkaanse jongeren onbetrouwbaar en crimineel zijn. Dat doet me verdriet omdat ik zie dat op die manier veel meer jongeren de aansluiting missen bij de Nederlandse samenleving. En dat maakt de problemen alleen maar groter.”

Samen vrijheid delen
”Wat er moet gebeuren? Ik vind dat we moeten ophouden met het praten over Nederlanders en Marokkanen. Dat roept een scheiding op die onnodig is. Laten we het hebben over Nederlanders van Marokkaanse afkomst, want dan doen we hen recht. Meedoen met de Nederlandse samenleving geeft rechten en plichten, dat beseft nagenoeg iedereen omdat je anders geen samenleving hebt. De liefde moet wel van twee kanten komen. Wie respecteert, mag ook verwachten gerespecteerd te worden. Heel veel jongeren van Marokkaanse afkomst willen integreren en zijn daar door werk en studie heel druk mee bezig. Het is mijn ideaal dat mijn kleinkinderen, die hier geboren zijn, niet meer scheef worden aangekeken in de supermarkt omdat ze van Marokkaanse afkomst zijn. Ik zou willen dat ze zich welkom voelen als persoon en met hun ambities om aan de Nederlandse samenleving bij te dragen. Het uitbrengen van informatiemateriaal voor kinderen en jongeren over een stukje gezamenlijke geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog, kan daar een belangrijke rol in spelen. Eenderde van de geallieerde soldaten die in Zuid Europa landden om de vrijheid te brengen, bestond uit Marokkanen. Jongeren mogen trots zijn op hun Marokkaanse afkomst omdat zoveel Marokkanen hebben gevochten voor de vrijheid van Europeanen.”

57kl


In
formatiemonument
“Nadat de Stichting MO in Amsterdam een klein informatieboekje had uitgegeven met steun van de Amsterdamse overheid, waren enkele kamerleden verontwaardigd. ‘Nu hebben Marokkaanse jongeren de dodenherdenking verstoord en dan worden ze ook nog beloond voor hun daden’, zeiden ze. Ik vind dat wel een heel eenzijdige kijk op de werkelijkheid. En het versterkt de voedingsbodem van vooroordelen en haat. Niemand in Nederland wil wangedrag belonen. We delen samen een geschiedenis en we delen de kostbare vrijheid in dit land. Het informatiemateriaal dat we in voorbereiding hebben, is bedoeld voor alle inwoners van Nederland, te beginnen bij de kinderen vanaf een jaar of 10. Ik hoop ook dat politici er kennis van nemen en de media er over willen berichten omdat er geweldige kansen liggen. Samen met enkele instellingen heb ik geijverd voor een monument. Het zou ook een vorm van erkenning zijn wanneer er een gedenkteken zou komen, ter nagedachtenis aan de ouders, familieleden en landgenoten die sneuvelden voor de vrijheid. De officiële instanties in Nederland voelen daar nog niet veel voor en het huidige klimaat is er wellicht ook niet zo geschikt voor. Ik ben van mening dat het er wel eens van moet komen. Ik hoop dat we met het informatiemateriaal een monument van kennis en wederzijds begrip kunnen oprichten.”