Van militair Fort De Bilt naar school
voor tolerantie en verzet tegen onrecht

Op het voormalig militair Fort De Bilt in Utrecht is een Herinneringscentrum voor de toekomst ontwikkeld van nationale betekenis. Er is een unieke interactieve tentoonstelling ingericht in de voormalige bomvrije kazerne over vooroordelen, het zondebokverschijnsel en het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog en in het heden.

Hollandse Waterlinie

Fort De Bilt is een onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en één van de vijf forten van de gemeente Utrecht. Fort De Bilt werd tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikt als executieplaats waar 140 mensen, voornamelijk uit het verzet, zijn doodgeschoten. Direct na de Tweede Wereldoorlog werd het Fort enkele jaren gevangenkamp voor NSB-ers en collaborateurs. Met het Herinneringscentrum voor de toekomst krijgt het Fort de bestemming vredeseducatie.

Aandacht voor andere culturen
De bezoekers worden uitgenodigd hun meningen te geven, opdrachten uit te voeren en keuzes te maken. Spelenderwijs ontstaat inzicht in mechanismen van het zondebokverschijnsel, vooroordelen, pesten en verzet. Al doende oefenen bezoekers vaardigheden die van belang zijn voor het samenleven in een wereld van verschillen. Mensen van alle leeftijden zijn welkom in het Herinneringscentrum. Er is speciaal aandacht voor kinderen en jongeren die een allochtone achtergrond hebben en minder vertrouwd zijn met de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Van het ministerie van VWS is een projectsubsidie ontvangen om hiervoor een methodiek te ontwikkelen.


Meer dan 10.000 kinderen en volwassenen hebben een bezoek gebracht aan het Herinneringscentrum.


Verzet hoort niet in een museum

De interactieve tentoonstelling en de educatieve route op het buitenterrein zijn ingericht vanuit de gedachte dat we de omgekomen verzetsstrijders uit de Tweede Wereldoorlog het beste kunnen gedenken door met kinderen en jongeren te oefenen in de idealen die de aanleiding waren voor hun verzet. Centraal staat het gegeven dat verzet niet iets is van vroeger maar dat kinderen en jongeren van nu ook in verzet kunnen komen tegen onrecht.
De medewerkers van het Herineringscentrum willen kinderen niet leren wát ze moeten denken maar stimuleren dát ze denken. De jonge bezoekers krijgen gereedschap in handen zodat ze zelf in hun eigen leefomgeving aan vrede kunnen werken.


Omdat veel kinderen thuis komen met verhalen over het centrum,
wordt regelmatig een Open Dag gehouden voor ouders en grootouders.


Uniek in Nederland
Het Herinneringscentrum is uniek in Nederland. Het onderscheidt zich van andere musea en herinneringscentra doordat niet uitgegaan wordt van een collectie maar van een concept. Niet de gevolgen van de oorlog en geweld worden getoond maar kinderen en jongeren  krijgen de kans om zich in te zetten voor andere mensen en de aarde. Het Herinneringscentrum wil een brug slaan tussen de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en actuele ontwikkelingen op het terrein van de mensenrechten.


Wethouder J. van Leyenhorst van de gemeente Utrecht en Commisaris van de Koningin B. Staal openden samen met scholieren in april 1999 de metalen deuren van het Herinneringscentrum Fort De Bilt.

De gemeente Utrecht heeft een aparte site over de forten